Saturday, July 18, 2020

मी चे आकलन

जसे स्मार्टफोन सारख्या हार्डवेअर ला अँड्रॉइड सारखी ऑपरेटिंग सिस्टीम लागते तशी मानवी शरीराला विचारांची गरज असते शरीर संगोपन करण्यासाठी.

अँड्रॉइड सिस्टम वर वेगवेगळी ऍप इंस्टॉल करून आपण ऑडियो, व्हिडिओ, चॅटिंग करू शकतो तसेच विचार हे शरीर संगोपनार्थं कुटुंब, समाज, संप्रदाय आदि संकल्पना तयार करून त्याद्वारे स्वतःचे संरक्षण करण्याचा प्रयत्न करतो.

शरीराच्या ज्ञान इंद्रियांना झालेल्या संवेदना मेंदूकडे पाठविल्या जातात, मेंदूत त्यांचे पृथक्करण होवून त्या साठविल्या जातात. याला आपण *अनुभव* म्हणतो. मेंदूच्या *स्मृतिमध्ये* जे काय *ज्ञान* साठविले जाते त्यांचे विचार निर्माण होवून ते स्फुरण पाऊ लागतात. ते विचार *मी* चे एक वेगळे भासमान अस्तित्व तयार करतात, तो अहं, कर्ता म्हणून शरीराचा ताबा घेतो. हा आगंतुक मी पाहुणा असून मालक बनतो आणि शरीरास काय हवे व काय नको या ऐवजी त्याला काय हवे व नको याची जास्त काळजी घेतो. 

विचार थांबले की मी नाहीसा होतो म्हणून मी चतुरपणे मेंदूला सतत विचारात गाडून टाकतो. 

आपला प्रत्यक्ष काहीही संबंध नसताना अनेक विषय आपले मन चघळत राहते आणि मी चे अस्तित्व शाबूत राहते.





या सर्व वेगवेगळ्या प्रतिमा आहेत. प्रतिमा चित्रित केल्या नंतर त्या भूतकाळात जमा होतात, मृत होतात. परंतु जेव्हा भूतकालीन मृत प्रतिमा एका मागून एक जलद गतीने दाखविल्या गेल्या तर त्यातून जिवंत भासणारे चलत चित्र तयार होते. (काही कारणाने वरील प्रतिमांची तयार केलेली अनिमेशन फाईल upload होवू शकली नाही).

शरीरास होणाऱ्या संवेदना या एक एक इमेज असतात परंतु मेंदू, मन, विचार, मी हे सर्व मिळून त्या वेगवेगळ्या इमेज ची एक घटना बनवतात. अशा अनेक घटना जागृत अवस्थेत आपल्या स्मृतीत साठवील्या जातात आणि ते आपले ज्ञानभांडार बनते. आपण आपली, आपल्या नातलगांच्या अशा इमेज बनवून स्मृतीत ठेवल्या आहेत. या साठविलेल्या images खरेतर भूतकाळ आहे, dead आहेत. परंतु मन त्यांना सतत play करत जिवंत ठेवते. 

आपण आपल्या मित्रांशी मैत्री करतो म्हणजे आपली इमेज व आपल्या मित्राची इमेज यांची मैत्री असते. दोन्ही इमेज आहेत, दोन्ही भूतकालीन आहेत त्यामुळे मैत्री, प्रेम जे जिवंत आहे ते भूतकालीन इमेज पासून शक्य नाही. परंतु मन स्वार्थासाठी तशी भावना तयार करते. त्यामुळे स्वार्थापोटी तयार झालेले, मानवी विचारांवर तयार झालेले प्रेम तकलादू असते.



No comments: